Schoonmaken en Hygiënisch reinigen

Wat zijn ziektekiemen? Wat is het verschil tussen een bacterie en een virus? Hoe worden ziektekiemen verspreid? Hoe kunnen ziektekiemen worden geëlimineerd? Goed dat je dat vraagt. Hieronder lees je meer.

Adenovirus

Soort ziektekiem: virus

AdenovirusHet adenovirus veroorzaakt meestal een longziekte, al kan het ook ziekten veroorzaken als conjunctivitis (oogontsteking), diarree (voornamelijk bij baby's) of uitslag. Bij kinderen veroorzaakt het vaak een longziekte. Symptomen variëren van verkoudheidachtige symptomen tot longontsteking, bronchitis en kroep. Met name risicogroepen zijn vatbaar voor het adenovirus.

  • Verspreiding via: Contact tussen handen, aanraken van besmette oppervlakken, druppeltjes in de lucht.
  • Voorkoming: Je kunt de verspreiding van het adenovirus helpen voorkomen door je handen vaak en goed te wassen, oppervlakken schoon te maken en te desinfecteren en neus en mond te bedekken als je hoest/niest.

Coronavirus

Soort ziektekiem: virus

Coronavirussen infecteren mensen en een aantal dieren. De meeste menselijke coronavirussen veroorzaken infecties in de bovenste luchtwegen en een groot deel van alle verkoudheden. Coronavirusinfecties treden in de winter en bij het begin van de lente op.

  • Verspreiding via: Als een geïnfecteerde persoon hoest of niest kunnen druppeltjes in de lucht terechtkomen die kunnen worden ingeademd of op oppervlakken landen, waar ze worden overgedragen als je het oppervlak aanraakt en daarna je ogen, neus of mond.
  • Voorkoming: Om verspreiding van ziekten tegen te gaan, moeten mensen die verkoudheidachtige symptomen hebben hun neus en mond bedekken als ze hoesten en niezen, hun handen goed en vaak wassen, kopjes en keukengerei niet met anderen delen en niemand kussen. Potentieel gecontamineerde oppervlakken (zoals aanrechten en deurkrukken) moeten vaak worden schoongemaakt en gedesinfecteerd.

SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) is een virale longziekte die wordt veroorzaakt door een coronavirus genaamd SARS-CoV (SARS-gerelateerd coronavirus). SARS werd in februari 2003 voor het eerst gemeld in Azië. Gedurende de daaropvolgende maanden verspreidde de ziekte zich naar meer dan twintig landen in Noord-Amerika, Zuid-Amerika, Europa en Azië voordat de wereldwijde SARS-uitbraak van 2003 onder controle kon worden gehouden. SARS is veel ernstiger dan verkoudheid die door het menselijke coronavirus wordt veroorzaakt. Over het algemeen beginnen SARS-infecties met hoge koorts. Andere symptomen kunnen zijn: hoofdpijn, een onbehaaglijk gevoel en lichaamspijnen. Sommige mensen hebben aanvankelijk ook milde ademhalingssymptomen. 10 tot 20 % van alle patiënten hebben diarree. Na 2 tot 7 dagen kunnen SARS-patiënten een droge hoest ontwikkelen en de meeste patiënten krijgen longontsteking.

Cytomegalovirus (CMV)

Soort ziektekiem: virus

Het CMV behoort tot de familie virussen waartoe herpes simplex en varicella-zoster (waterpokken) behoren. Zodra het CMV in iemands lichaam terecht is gekomen, blijft het daar levenslang; de meeste mensen die met het CMV zijn geïnfecteerd, vertonen er echter geen tekenen of symptomen van. Symptomen kunnen koorts, keelpijn, moeheid en gezwollen klieren zijn; deze symptomen lijken echter op die van andere ziekten, waardoor de meeste mensen niet weten dat ze met het CMV zijn geïnfecteerd.

Het CMV kan ziekten in ongeboren baby's en in mensen met een verzwakt immuunsysteem veroorzaken. De meeste baby's die met het CMV worden geboren, krijgen nooit symptomen of handicaps. Wanneer baby's wel symptomen vertonen, kunnen sommige verdwijnen maar kunnen andere permanent zijn.

  • Verspreiding via: In sommige gevallen door contact tussen personen (zoals zoenen of via lichaamsvloeistoffen); doorgegeven van moeder tot ongeboren baby; overgedragen naar een kind via moedermelk van een geïnfecteerde vrouw of via bloedtransfusie/-transplantatie. Kinderen hebben het CMV meestal in hun urine of speeksel.
  • Voorkoming: Vrouwen die zwanger zijn (of willen raken), moeten vaak hun handen wassen en contact met speeksel of urine van jonge kinderen vermijden. Baby's die met het CMV worden geboren (maar geen symptomen hebben), moeten uit voorzorg regelmatig een oog- en gehoortest doen.

Dermatofyten (ringworm en tinea)

Soort ziektekiem: fungus

Dermatofyten veroorzaken veelvoorkomende huid-, haar- en nagelinfecties, waaronder ringworm en tinea. Deze infecties kunnen de huid op vrijwel elke plek op het lichaam aantasten, zoals de hoofdhuid, benen, armen, voeten of liezen. Symptomen kunnen jeuk, roodheid, schilferen of barsten van de huid zijn. Er kan ook een ring met onregelmatige randen en een duidelijk centraal gebied optreden; bij hoofdhuidinfecties kan haaruitval optreden. Twee veelvoorkomende tinea-infecties zijn tinea pedis (voetschimmel) en tinea cruris (liesschimmel).

Dermatofytinfecties treden meestal op in vochtige gebieden of huidplooien, en kunnen ook voorwerpen in de omgeving contamineren, zoals kleding, handdoeken en beddengoed. Het is mogelijk dat een dermatofytinfectie wordt geïnfecteerd door bacteriën. Ringworm wordt gemakkelijk verspreid onder kinderen, en is ook een veelvoorkomende infectie bij dieren, zoals boerderijdieren, honden, katten, hamsters en cavia's.

  • Verspreiding via: Direct contact met een geïnfecteerde persoon of dier; of indirect contact met een gecontamineerd oppervlak zoals een vochtige handdoek. Ringworm kun je oplopen door intens contact met huisdieren.
  • Voorkoming: Regelmatig je handen wassen kan de verspreiding van een dermatofytinfectie voorkomen. Deel ook geen haarborstels, hoeden, handdoeken en kledingstukken met anderen, die in contact kunnen komen met geïnfecteerde gebieden. Ga met huisdieren die tekenen van een huidziekte vertonen naar de dierenarts.

Hepatitis A, B en C

Soort ziektekiem: virus

Hepatitis A, hepatitis B en hepatitis C zijn een familie van besmettelijke virussen die de lever aantasten.

  • Hepatitis A leidt niet tot een chronische ziekte. Het wordt verspreid via intermenselijk contact of via gecontamineerd voedsel of water. In sommige landen wordt hepatitis A verspreid via gecontamineerd water en voedsel; in Nederland wordt door waterzuivering elk virus gedood dat in de watervoorraad terechtkomt. Hepatitis A verdwijnt meestal zonder behandeling; mensen die hepatitis A hebben moeten altijd overleggen met de huisarts voor ze medicatie of voedingssupplementen innemen, omdat deze de lever kunnen beschadigen. Alcohol dient te worden vermeden.

    Voorkoming: Vaak je handen wassen nadat je naar het toilet bent geweest en voordat je voedsel aanraakt kan de verspreiding van hepatitis A helpen voorkomen; dit is vooral belangrijk voor mensen die met het virus zijn geïnfecteerd (of die iemand verzorgen die ermee is geïnfecteerd). Het hepatitis A-virus kan wekenlang overleven op oppervlakken zoals aanrechten, badkamertegels en plastic speelgoed, dus desinfectie van de omgeving is belangrijk om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Het ECDC raadt aan dat alle eenjarigen, bepaalde internationale reizigers en personen in bepaalde risicogroepen tegen hepatitis A worden ingeënt. (Vraag je huisarts of je risico loopt.)
  • Hepatitis B kan een acute ernstige ziekte veroorzaken en leiden tot een chronische/levenslange infectie, littekens (levercirrose), leverziekte of de dood. Het wordt verspreid via punctie- of slijmvliescontact met bloed of lichaamsvloeistoffen van een geïnfecteerde persoon, of kan tijdens de geboorte van moeder op kind worden doorgegeven.

    Voorkoming: Het hepatitis B-vaccin wordt aanbevolen voor alle kinderen en anderen die risico lopen. Contact met bloed of lichaamsvloeistoffen van een geïnfecteerde persoon, of voorwerpen die dit kunnen bevatten (zoals scheerapparaten, tandenborstels of injectiespuiten), moeten worden vermeden. Telkens wanneer handen in contact zijn gekomen met lichaamsvloeistoffen, moeten ze worden gewassen om de verspreiding van dit virus te helpen voorkomen.
  • Hepatitis C kan variëren van een milde ziekte die een paar weken duurt, tot een ernstige, levenslange ziekte. Het kan een chronische infectie veroorzaken die tot levercirrose, leverziekte of de dood kan leiden. Vaak zijn er geen symptomen. Het wordt verspreid via contact met bloed van een geïnfecteerde persoon, meestal door spuiten of andere injectiemiddelen te delen.

    Voorkoming: De beste manier om de verspreiding van hepatitis C te voorkomen, is geen injectiespuiten met anderen te delen. Er is geen vaccin tegen hepatitis C.

Herpes-simplexvirus type 1 en 2

Soort ziektekiem: virus

Herpes-simplexvirussen omvatten type 1 (HSV-1) en type 2 (HSV-2). De HSV-2-infectie veroorzaakt meestal genitale herpes, een seksueel overdraagbare aandoening. Hoewel HSV-1 ook genitale herpes kan veroorzaken, veroorzaakt het meestal infecties op mond en lippen (ook wel "koortsuitslag" genoemd).

De meeste mensen krijgen als baby/kind een infectie van type 1 op. Vaak zijn er geen symptomen bij genitale herpes, en wanneer er wel symptomen optreden, zijn dat meestal een of meer blaasjes rond de genitaliën/anus. HSV-2 kan bij een baby leiden tot een potentieel fatale infectie. Er bestaat geen behandeling voor HSV. Antivirale middelen kunnen de symptomen helpen verlichten en uitbraken voorkomen.

  • Verspreiding via: HSV-1 wordt meestal verspreid door intens contact met gezinsleden of vrienden die het virus bij zich dragen. Het kan worden overgedragen door zoenen of door keukengerei of handdoeken met anderen te delen. HSV-2 wordt verspreid door seksueel contact.
  • Voorkoming: Met HSV-1 moet u niet zoenen of dingen als kopjes en lippenbalsem met anderen delen als u tintelende, brandende, jeukende of gevoelige lippen hebt. De beste voorkoming van HSV-2 is seksueel contact met een geïnfecteerde persoon te vermijden, en altijd een latex condoom te gebruiken. (Het virus kan ook worden verspreid als er geen symptomen zijn.) Als een zwangere vrouw met HSV-2 is geïnfecteerd, kan de huisarts ervoor kiezen de baby via een keizersnede ter wereld te brengen.

Humaan papillomavirus (HPV)

Soort ziektekiem: virus

Er zijn vele soorten HPV-infecties. Onder kinderen veroorzaakt het HPV-virus meestal wratten. Hoewel ze overal kunnen worden gevonden, komen ze vooral veel voor rond sneetjes, krassen en afgekloven vingernagels. Wratten zijn erg besmettelijk. Sommige verdwijnen vanzelf; als ze irriteren of pijnlijk zijn, kunnen ze worden behandeld door uw huisarts.

  • Verspreiding via: Contact tussen oppervlakken en handen, zoals aanraking van een handdoek of tafel die door iemand met een wrat is aangeraakt.
  • Voorkoming: Handen wassen kan de verspreiding van veelvoorkomende wratten bij kinderen helpen voorkomen; laat je kind vooral sneetjes en geïrriteerde huid goed wassen. Zorg er ook voor dat je vaak aangeraakte oppervlakken regelmatig schoonmaakt en desinfecteert. Om blootstelling aan plantaire wratten (op de voetzool) te beperken, kun je je kind aanmoedigen om in openbare zwembaden of douches strandschoenen of teenslippers te dragen.

Influenza

Soort ziektekiem: virus

Influenza ("de griep") is een besmettelijke ademhalingskanaalziekte. Symptomen kunnen koorts (meestal hoog), hoofdpijn, spierpijn, moeheid en zwakte zijn. Ook komen vaak een loopneus of verstopte neus, keelpijn en hoest voor, waardoor griep soms wordt verward met een verkoudheid (rinovirus). Als je geïnfecteerd bent, kun je het virus één dag voor je zelf symptomen hebt al verspreiden, dus voordat je zelf weet hebft van de ziekte.

Er zijn mensen die een groter risico hebben op ernstige griepcomplicaties: ouderen, jonge kinderen en mensen met bepaalde gezondheidscondities, waaronder zwangerschap. Mogelijke complicaties zijn: bacteriële longontsteking, dehydratie en verergering van chronische medische condities zoals congestieve hartverlamming, astma of diabetes. Kinderen kunnen sinus- of oorinfecties krijgen.

  • Verspreiding via: Druppeltjes die vrijkomen door hoesten of niezen. Ze kunnen worden ingeademd of worden verspreid als ze op oppervlakken landen en worden aangeraakt door iemand die vervolgens zijn/haar eigen ogen, neus of mond aanraakt. Het influenzavirus kan een aantal dagen op oppervlakken overleven.
  • Voorkoming: Je kunt verspreiding van het griepvirus helpen voorkomen door je handen goed te wassen en vaak aangeraakte oppervlakken te desinfecteren, zoals deurkrukken, kranen en handvatten van keukenapparaten. Probeer mensen die ziek zijn te vermijden en je neus, mond en ogen niet aan te raken. Een gezonde levensstijl met goede voeding, beweging en voldoende rust kan je tegen griep beschermen. Blijf thuis als je ziek bent, en bedek je neus en mond als je hoest en niest om te voorkomen dat je anderen besmet.

Schimmel en meeldauw

Soort ziektekiem: fungus

Schimmels zijn microscopische fungi die in kolonies groeien; meeldauw wordt vaak gebruikt om schimmelgroei of schimmel in een vroeg stadium te beschrijven en bestaat niet alleen uit schimmels, maar ook uit bacteriën en gisten. Vele schimmels zijn nuttig — bijvoorbeeld schimmels die in voedselproductie worden gebruikt (zoals bij kaas) of die de bron van penicilline zijn. De schimmel die op vele plekken in huis wordt aangetroffen, van vochtige badkamers tot op voedsel in je koelkast, kan echter ook problemen veroorzaken. Schimmels kunnen het oppervlak waarop ze groeien beschadigen/vernietigen... en allergieën veroorzaken die vaak ernstig zijn.

  • Verspreiding via: Vochtige condities. Sommige schimmel op voedsel kan giftige stoffen produceren die door voedsel verspreide ziekten kunnen veroorzaken. Schimmel plant zich voort door via de lucht verspreide sporen te produceren die op andere oppervlakken landen en groeien; op een vochtig oppervlak kan binnen 24 tot 48 uur schimmel beginnen te groeien. Schimmel wordt zowel binnenshuis als buitenshuis gevonden, en sporen kunnen het huis binnenkomen via open deuren, ramen, ventilatieopeningen, en verwarmings- en airconditioningsystemen. Schimmel kan ook naar binnen worden gebracht op kleding, schoenen, tassen en huisdieren, en kan op plekken groeien die zijn overstroomd.
  • Voorkoming: Zorg voor voldoende ventilatie in de badkamer, keuken en waskamer. Houd de vochtigheidsgraad in huis tussen de 40 en de 60%, en repareer lekkende daken, ramen en pijpen onmiddellijk. Als een plek is ondergelopen, reinig en droog deze dan grondig binnen 24 tot 48 uur. Reinig en desinfecteer badkamer- en keukenoppervlakken regelmatig. Om schimmel op voedsel te voorkomen: maak de koelkast schoon met warm water en zeep, en desinfecteer regelmatig. Dek voedsel af en zet het binnen 2 uur in de koelkast. Als je schimmel op voedsel ziet, gooi het dan weg. Mensen met schimmelallergieën, een longziekte of een verzwakt immuunsysteem moeten blootstelling aan schimmel vermijden.

Norovirussen (Norwalk-like/calicivirus)

Soort ziektekiem: virus

Norovirussen (voorheen bekend als Norwalk-like virussen) zijn ziektekiemen die de maag en darmen kunnen beïnvloeden. Ze veroorzaken gastro-enteritis, een ontsteking die soms het calicivirus, voedselvergiftiging of "buikgriep" wordt genoemd, hoewel het niet altijd door voedsel wordt verspreid en niet gerelateerd is aan de griep. Symptomen kunnen diarree, misselijkheid, overgeven, buikpijn, hoofdpijn en koorts zijn.

Over het algemeen is overgeven gebruikelijker bij volwassenen en diarree gebruikelijker bij kinderen. Bij patiënten in een risicogroep kan het dehydratie veroorzaken.

  • Verspreiding via: Voedsel, gecontamineerde oppervlakken zoals deurknoppen of aanrechten, en druppeltjes in de lucht door overgeven. Veelvoorkomende bronnen zijn onder andere rauwe schaaldieren, kant-en-klare salades, gebakken voedsel en gecontamineerd water en ijs, evenals mensen die geïnfecteerd zijn. Het norovirus is erg besmettelijk en kan snel worden verspreid in groepen zoals kinderdagverblijven en verzorgingstehuizen.
  • Voorkoming: Handen wassen en oppervlakken schoonmaken/desinfecteren zijn essentieel om de verspreiding van het norovirus te voorkomen. Was je handen nadat je naar het toilet bent geweest, een luier hebt verschoond en voordat je voedsel eet of bereidt. Was fruit en groente goed, en vermijd rauwe vis en schaaldieren, met name oesters. Reinig en desinfecteer gecontamineerde oppervlakken onmiddellijk grondig, en spoel braaksel/ontlasting in het toilet door. Als je geïnfecteerd bent met het norovirus, bereidt dan geen voedsel tot 2-3 dagen nadat de ziekte over is. Er is geen vaccin of medicatie om het norovirus te behandelen.

Parainfluenzavirus

Soort ziektekiem: virus

Het humaan parainfluenzavirus (HPIV) is na het respiratoir syncytieel virus (RSV) de meestvoorkomende oorzaak van ontsteking van de onderste luchtpijp bij jonge kinderen. Het HPIV, dat op het RSV lijkt, kan levenslang terugkomende infecties veroorzaken, die zich meestal manifesteren als een ontsteking van de bovenste luchtpijp (bijvoorbeeld een verkoudheid en/of keelpijn). HPIV's kunnen ook ernstige ontstekingen in de onderste luchtpijp veroorzaken (bijvoorbeeld longontsteking, bronchitis en bronchiolitis), met name bij ouderen en patiënten met een verzwakt immuunsysteem.

Er zijn vier verschillende subtypen van het parainfluenzavirus. HPIV-1 is de voornaamste oorzaak van kroep bij kinderen, terwijl HPIV-2 minder vaak wordt gedetecteerd. Zowel HPIV-1 als -2 kan andere ontstekingen in de bovenste en onderste luchtpijp veroorzaken. HPIV-3 wordt vaker geassocieerd met bronchiolitis en longontsteking. HPIV-4 wordt zelden gedetecteerd, mogelijk omdat het minder vaak een ernstige ziekte veroorzaakt. De incubatietijd voor HPIV's is meestal 1 tot 7 dagen.

  • Verspreiding via: Respiratoire secreties door nauw contact met geïnfecteerde personen of aanraking van gecontamineerde oppervlakken of voorwerpen. De infectie kan optreden wanneer geïnfecteerd materiaal in aanraking komt met slijmvlies van de ogen, mond of neus, en mogelijk door inademing van druppeltjes door niezen of hoesten.
  • Voorkoming: Er is geen vaccin voor het parainfluenzavirus. Regelmatig de handen wassen en voorwerpen zoals koppen, glazen en keukengerei niet met een geïnfecteerde persoon delen zouden de verspreiding van het virus naar anderen moeten verminderen. Vaak aangeraakte oppervlakken moeten regelmatig worden gedesinfecteerd.

Pseudomonas

Soort ziektekiem: bacterie

Pseudomonas aeruginosa is een veelvoorkomende oorzaak van infecties die bekend staan als "hot tub uitslag" (Pseudomonas dermatitis) en "zwemmersoor" (Otitis externa). Het wordt veelal in water en aarde gevonden. Hot tub uitslag kan mensen van elke leeftijd treffen; symptomen zijn onder meer jeukerige plekken die tot een rode uitslag leiden, uitslag op plekken die door zwemkleding waren bedekt, en met pus gevulde blaasjes rond haarzakjes. Hot tub uitslag verdwijnt meestal vanzelf. Zwemmersoor komt vaker voor bij kinderen en jonge volwassenen. Symptomen zijn onder meer jeuk in het oor, pijn wanneer aan het oor wordt getrokken, en pus dat uit het oor loopt.

  • Verspreiding via: Gecontamineerd water dat lange tijd in contact komt met de huid (hot tub uitslag) of in contact blijft met het oor (zwemmersoor) via zwembaden, hot tubs, fonteinen, waterspeelplaatsen, en rivieren, meren of de zee.
  • Voorkoming: Hot tub uitslag — trek zwemkleding uit en douche met zeep zodra je uit het water bent+ was zwemkleding. Zwemmersoor — droog je oren na het zwemmen goed af (een paar druppeltjes alcoholgebaseerde oordruppels kunnen helpen). Steek geen vreemde voorwerpen in je oor en zwem niet in gebieden die zijn afgesloten wegens vervuiling.

Respiratoir syncytieel virus (RSV)

Soort ziektekiem: virus

Het respiratoir syncytieel virus (RSV) infecteert de longen en luchtwegen. Symptomen kunnen hoesten, niezen, een lopende neus, koorts, weinig trek en soms kortademigheid zijn; in erg jonge baby's kunnen symptomen geprikkeldheid, minder activiteit en moeite met ademhalen zijn.

Vrijwel iedereen is tegen de leeftijd van 2 jaar met het RSV geïnfecteerd, maar de meeste mensen ontwikkelen de ziekte niet. Te vroeg geboren baby's, kinderen onder de 2 jaar met een hart- of longziekte, en kinderen met een verzwakt immuunsysteem lopen het meeste risico op een ernstige ziekte; oudere volwassenen lopen ook een groter risico. Het RSV-seizoen loopt meestal van november tot en met april.

  • Verspreiding via: Druppeltjes in de lucht wanneer een geïnfecteerde persoon hoest of niest, kunnen worden ingeademd of op oppervlakken landen, waar ze kunnen worden overgedragen als je het oppervlak en vervolgens je ogen, neus of mond aanraakt. Wordt ook verspreid door direct contact met neus- of mondafscheidingen, bijvoorbeeld door het gezicht van een geïnfecteerd kind te kussen.
  • b>Voorkoming: Er is geen vaccin tegen het RSV. Om de verspreiding van ziekten te voorkomen, moeten mensen met verkoudheidachtige symptomen hun neus en mond bedekken als ze hoesten en niezen, hun handen goed en vaak wassen, geen kopjes en keukengerei met anderen delen en niet zoenen. Potentieel gecontamineerde oppervlakken (zoals aanrechten en deurkrukken) moeten vaak worden schoongemaakt en gedesinfecteerd. Mensen met verkoudheidachtige symptomen moeten ook contact met kinderen in de hoogste risicogroep vermijden en hun handen vaak wassen als ze wel met hen in contact komen. Kinderen die een hoog risico lopen, moeten tijdens het RSV-seizoen idealiter minder tijd in een kinderdagverblijf of andere groep doorbrengen.

Rinovirus

Soort ziektekiem: virus

Er zijn 99 soorten rinovirussen, allemaal ziektekiemen die verkoudheid veroorzaken. Symptomen zijn meestal een loopneus, keelpijn, niezen en hoesten; soms veroorzaakt een verkoudheid milde koorts en lichaamspijnen.

  • Verspreiding via: Direct contact met iemand die verkouden is, of een oppervlak aanraken dat door een ziek iemand is aangeraakt, waarna je je eigen ogen, neus of mond aanraken. Kan worden verspreid via druppeltjes in de lucht door hoesten of niezen.
  • Voorkoming: Was je handen vaak en goed (gebruik handgel of -schuim op alcohobasis als je geen zeep en water tot je beschikking hebt). Reinig/desinfecteer regelmatig vaak aangeraakte oppervlakken in huis. Vermijd intensief contact met verkouden personen. Als je verkouden bent, voorkom dan verspreiding ervan door je handen te wassen en een tissue voor neus en mond te houden als je hoest of niest (en deze daarna in de vuilnisbak te gooien), of je mouw.

Rotavirus

Soort ziektekiem: virus

Het rotavirus is de meestvoorkomende oorzaak van ernstige diarree bij kinderen. Symptomen zijn onder meer hevige, waterige diarree, vaak gevolgd door overgeven, buikpijn en koorts. Daarna volgt meestal dehydratie.

  • Verspreiding via: Aanraking van gecontamineerde handen of een oppervlak of voorwerp dat is aangeraakt door iemand met het virus, en vervolgens jouw mond of neus aanraken.
  • Voorkoming: Was handen vaak en goed (gebruik alcoholgebaseerde handgel of -schuim als er geen zeep en water beschikbaar zijn). Reinig/desinfecteer regelmatig vaak aangeraakte oppervlakken in huis. Er is een vaccin tegen het rotavirus.

Shigella

Soort ziektekiem: bacterie

Shigella is een groep bacteriën die shigellosis veroorzaken. Symptomen zijn onder meer diarree (vaak bloederig), koorts en buikkramp. De ziekte gaat vaak vanzelf weer over zonder behandeling, hoewel kinderen onder de 2 jaar het risico lopen op hoge koorts en/of aanvallen.

Aangezien shigellosis immuun kan worden voor antibiotica, worden deze medicijnen vaak alleen gebruikt om ernstige gevallen te behandelen. Vrij verkrijgbare geneesmiddelen tegen diarree kunnen de symptomen verergeren. Het komt vaak voor dat iemand geïnfecteerd is en de ziekte doorgeeft zonder symptomen te vertonen; shigellosis is erg besmettelijk en kan hele gemeenschappen of kinderdagverblijven infecteren. Kinderen van 2 tot 4 jaar hebben de grootste kans om shigellosis op te lopen.

  • Verspreiding via: Contact tussen personen en aanraking van geïnfecteerde oppervlakken; het drinken van water dat geïnfecteerd is geraakt.
  • Voorkoming: De handen goed wassen met zeep en water, met name kinderen, kan de verspreiding van shigellosis helpen voorkomen. Oppervlakken waarop voedsel wordt voorbereid moeten worden schoongemaakt en routinematig worden gedesinfecteerd, en een geïnfecteerde persoon moet geen voedsel voorbereiden wanneer hij of zij ziek is. Was uw handen goed nadat u naar het toilet bent geweest en voordat u gaat zwemmen. Als een kind is geïnfecteerd, moeten luiers zorgvuldig worden weggegooid in een vuilnisbak met deksel en moeten de handen van zowel het kind als de verzorger onmiddellijk na het verschonen worden gewassen. Verschoonoppervlakken moeten na het verschonen worden gedesinfecteerd en afgespoeld.

Staphylococcus (aureus en Meticilline-resistente Staphylococcus aureus/MRSA)

Soort ziektekiem: bacterie

Staphylococcus kan ziekten veroorzaken die bekend staan als "staph-infecties". Niet-MRSA staph-infecties worden meestal behandeld met antibiotica zoals meticilline. MRSA is een soort staph dat resistent is tegen de meeste antibiotica, waaronder meticilline; het kan huidinfecties veroorzaken, evenals andere infecties zoals longontsteking. Symptomen van een staph-infectie zijn onder meer rode, gezwollen bultjes of geïnfecteerde plekken op de huid die warm aanvoelen en pus bevatten, in combinatie met koorts. Staph-infecties, waaronder MRSA, komen het vaakst voor bij patiënten in ziekenhuizen en gezondheidszorgfaciliteiten (zoals verzorgingstehuizen en klinieken) die een verzwakt immuunsysteem hebben.

MRSA-infecties die worden opgelopen door gezonde mensen die recentelijk niet in een ziekenhuis zijn opgenomen of een medische procedure hebben ondergaan, worden CA-MRSA-infecties (Community-Associated MRSA) genoemd. Dit kunnen huidinfecties zijn (zoals met pus gevulde laesies) en kunnen net zoals typische MRSA-infecties tot andere ziekten zoals longontsteking leiden.

  • Verspreiding via: Huidcontact of aanraking van een oppervlak of persoonlijk voorwerp dat door een geïnfecteerde persoon is aangeraakt. Bevindt zich vaak op handen van gezondheidszorgmedewerkers.
  • Voorkoming: Vaak en goed handen wassen is essentieel om de verspreiding van staph-infecties, waaronder MRSA, te voorkomen. Dit is vooral belangrijk in de gezondheidszorg. Oppervlakken die door een geïnfecteerde persoon zijn aangeraakt, moeten worden schoongemaakt en gedesinfecteerd.

Streptococcus: groep A en B

Soort ziektekiem: bacterie

Bacteriën van Groep A Streptococcus (GAS) worden vaak in de keel en op de huid gevonden. GAS kan ziekten zoals keelontsteking of impetigo (een huidinfectie) veroorzaken, hoewel mensen in vele gevallen de bacteriën bij zich dragen en geen symptomen hebben. Als deze bacteriën in andere delen van het lichaam terechtkomen — zoals spieren, bloedcirculatie of longen — kunnen ze een ernstige infectie veroorzaken. Keelontsteking wordt vaak behandeld met een antibioticum; een huisarts zal bepalen of antibiotica nodig zijn voor een GAS-infectie.

GAS:

  • Verspreiding via: Druppeltjes die na hoesten/niezen in de lucht terechtkomen en op oppervlakken landen.
  • Voorkoming: GAS kan worden voorkomen door de handen goed te wassen, vooral nadat u hebt gehoest of geniesd en voordat u eet of voedsel voorbereidt. Iemand met keelontsteking moet tot 24 uur na het opmaken van zijn/haar antibiotica thuisblijven om verspreiding van de infectie te voorkomen. Alle wonden moeten schoon worden gehouden.

Groep B Strep

Groep B Streptococcus (groep B strep) veroorzaakt ziekten in pasgeboren baby's, zwangere vrouwen, ouderen, en volwassenen met andere ziekten, zoals leverziekte of diabetes. Het is de meestvoorkomende oorzaak van levensbedreigende infecties in pasgeborenen, waaronder longontsteking en bloed- of herseninfecties. Symptomen bij een baby kunnen binnen enkele uren na de geboorte beginnen ("vroege symptomen"), of een paar maanden later ("late symptomen"). Een zwangere vrouw kan een blaasontsteking hebben die door groep B strep wordt veroorzaakt.

  • Verspreiding via: Groep B strep kan tijdens de geboorte door een geïnfecteerde moeder aan haar baby worden doorgegeven.
  • Voorkoming: Groep B strep met vroege symptomen kan bij baby's veelal voorkomen worden door de moeder tijdens de bevalling intraveneuze antibiotica te geven. Zwangere vrouwen moeten tegen het einde van het derde trimester worden onderzocht om te zien of ze groep B strep bij zich dragen.

Tuberculose (Mycobacterium en multidrug-resistent)

Soort ziektekiem: bacterie

Mycobacterium tuberculose (MTB) kan de longen infecteren en tuberculose veroorzaken. Symptomen treden soms pas maanden later op; het eerste symptoom is vaak hoest. Andere symptomen zijn: weinig trek/energie hebben, koorts of nachtelijk zweten. MTB kan naar andere delen van het lichaam verspreiden, zoals de ruggengraat, nieren, blaas of hersenen, vooral bij mensen met een verzwakt immuunsysteem. Bij kinderen kan het de botten aantasten. Onbehandeld kan het leiden tot ernstige condities. Behandeling (medicijnen) tegen MTB kan zes tot negen maanden duren.

Multidrug-resistente tuberculose (MDR-TB) kan optreden wanneer patiënten een antibioticakuur niet afmaken of de antibiotica niet volgens de instructies innemen. In dat geval kan de tuberculosestam resistent worden tegen twee of meer typische geneesmiddelen, en wordt het als MDR-TB geclassificeerd. Dit kan een gecompliceerder en langer behandelingsproces tot gevolg hebben.

  • Verspreiding via: Tuberculose wordt verspreid via bacteriën in de lucht door niezen, hoesten, praten of zingen. Het wordt niet verspreid door aanraking van handen of oppervlakken. In sommige gevallen kan MTB inactief blijven als het lichaam van een persoon die eraan is blootgesteld, de bacteriën kan afweren.
  • Voorkoming: Mensen die denken dat ze aan MBT zijn blootgesteld, moeten naar de huisarts gaan voor een diagnose. Zo kan voorkomen worden dat MBT wordt verspreid onder mensen die een verhoogd risico op actieve tuberculose hebben. Als je op reis bent, vermijd dan langdurig/intens contact met tuberculosepatiënten in drukke omgevingen zoals een gezondheidskliniek. Als je MBT hebt is het belangrijk om MDR-TB te voorkomen door zorgvuldig de medicatie-instructies van je huisarts op te volgen.

Vancomycine-resistente Enterococcus (VRE)

Soort ziektekiem: bacterie

Enterococci zijn bacteriën die normaal gesproken aanwezig zijn in het menselijk lichaam. Ze worden meestal gevonden in de menselijke darmen en in het vrouwelijke voortplantingssysteem; ze kunnen ook in de omgeving voorkomen. Als deze bacteriën zich naar andere delen van het lichaam verspreiden, kunnen ze tot ernstigere ziekten leiden zoals infecties in het urinekanaal, de bloedcirculatie of de hersenen. Ze kunnen ook open wonden infecteren.

De meeste VRE-infecties treden op in ziekenhuizen, waar patiënten worden geïnfecteerd die al ziek zijn. In sommige gevallen zijn enterococci resistent geworden tegen het geneesmiddel "vancomycine", en worden ze dus vancomycine-resistente enterococci (VRE's) genoemd.

  • Verspreiding via: Meestal via gezondheidszorgmedewerkers wier handen per ongeluk zijn besmet door lichaamsvloeistoffen van een geïnfecteerde iemand. De bacteriën kunnen ook wekenlang op medische instrumenten en ziekenhuisoppervlakken overleven, zodat de ziekte via indirect contact kan worden verspreid. Entrococci/VRE's worden niet door de lucht verspreid.
  • Voorkoming: Goed je handen wassen en oppervlakken/medische instrumenten desinfecteren in de gezondheidszorg zijn essentieel om de verspreiding van entrococci/VRE's te voorkomen.